In- en uitvoer van cultuurgoederen

In 2017 is een voorstel voor een nieuwe EU-Verordening over de invoer van cultuurgoederen door de Europese Commissie gelanceerd. De Erfgoedinspectie heeft meegewerkt aan de bepaling van het inhoudelijke standpunt van Nederland over dit voorstel en aan de vergaderingen die hierover in douaneverband in Brussel plaatsvinden. Ook aan een nieuwe Europese Richtlijn over vuurwapens heeft de Erfgoedinspectie een inhoudelijke bijdrage geleverd waar het gaat om het voorkomen van vernietiging van in beslag genomen vuurwapens als die van bijzonder historisch belang zijn.
Met verschillende organisatieverbanden binnen de kunsthandel zijn gesprekken gevoerd over de ontwikkelingen in de kunsthandel en in de wetgeving en over het belang van herkomstonderzoek.

Herkomstonderzoek en herkomstinformatie belangrijk bij al dan niet rechtmatig uitvoeren van voorwerpen

Herkomstonderzoek en herkomstinformatie zijn onder meer belangrijk bij de toestemming voor uitvoervergunningen cf. Verordening (EG) nr. 116/2009 en bij het bepalen of een voorwerp onrechtmatig vanuit een lidstaat kan zijn uitgevoerd. Nederland en België zetten de eerste stap naar de oprichting van een EU Projectgroep behorend tot het Douane 2020 programma. Doel is om met de verschillende lidstaten tot een eenduidig begrip van herkomst en uniforme controlemethodiek te komen. De resultaten van de Projectgroep worden in 2018 verwacht.

De Erfgoedinspectie heeft in binnen- en buitenland verschillende presentaties gegeven over het belang van samenwerking tussen handhavende organisaties en tussen cultuurinstellingen en de douane. Een voorbeeld hiervan was de World Customs Organisation met een bijeenkomst in Libanon. 

In 2017 is ook een vervolg gegeven aan het onderzoek dat de Erfgoedinspectie in 2012 heeft verricht naar de kwetsbaarheid van archiefstukken voor vermissing. Dit vervolg heeft geleid tot een voorstel voor diverse maatregelen en internationale samenwerking om onrechtmatigheden te voorkomen. Dit voorstel is gepresenteerd op het jaarlijkse congres van de International Council on Archives. In 2018 zal hieraan een vervolg worden gegeven.

De Erfgoedinspectie heeft risico-indicatoren en hulp geleverd aan de internationale politie en douaneactie Pandora II/Athena bij ontdekkingen tijdens de controleactie.

De meeste eenmalige vergunningen werden afgegeven voor oudheidkundige voorwerpen en voor schilderijen

Vergunningen voor in- en uitvoer cultuurgoederen

Namens de Erfgoedinspectie verstrekte de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer in Groningen (Belastingdienst/ Douane Groningen/team CDIU) in 2017 in totaal 430 vergunningen voor de uitvoer van cultuurgoederen buiten de Europese Unie. Daaronder waren:

  • 32 doorlopende vergunningen voor muziekinstrumenten van wereldwijd optredende musici;
  • 398 eenmalige vergunningen.

Van de eenmalige vergunningen gingen de meeste, 235 vergunningen, naar professionele kunst- en antiekhandelaren en veilinghuizen. 110 vergunningen werden afgegeven aan musea en andere erfgoedorganisaties voor tijdelijke (tentoonstellings-)doeleinden en 53 waren voor overige organisaties en particulieren. 

De meest voorkomende cultuurgoederen waarvoor een vergunning werd afgegeven waren:

  • 128 keer in de categorie ‘oudheidkundige voorwerpen’; 
  • 101 schilderijen. 

De meest voorkomende bestemmingen waren:

  • 181 keer naar de Verenigde Staten;
  • 60 keer naar Zwitserland.