Foto voorwerp uit de laat-Byzantijnse tijd

In- en uitvoer cultuurgoederen

Bij de zaken die de Inspectie in behandeling heeft op het gebied van in- en uitvoer van cultuurgoederen, blijkt een toenemende complexiteit in het bewijzen van onrechtmatige herkomst van cultuurgoederen. Dit heeft onder meer te maken met:

  • toename van het aantal conflicten;
  • onduidelijke definiëring van het begrip herkomst;
  • toename van het aantal vervalsingen op de markt;
  • meer aandacht van een aantal landen om hun erfgoed te beschermen (en terug te vragen indien dit opduikt in andere landen);
  • en ook met onvoldoende samenwerking tussen politie, douane en cultuurinstellingen.

De Inspectie heeft ook een voorbeeldfunctie. Zo heeft de Inspectie een delegatie van het Kosovaarse Ministerie van Cultuur, Jeugd en Sport ontvangen. Doel was informatie uit te wisselen om de Kosovaarse ‘Erfgoedinspectie in oprichting’ verder te kunnen ontwikkelen. De delegatie uit Kosovo oriënteerde zich op het toezicht op het erfgoed in Nederland.

Daarnaast heeft de Inspectie een aantal archeologische voorwerpen overgedragen aan de ambassadeur van Oekraïne in Nederland om ze in Kiev te laten onderzoeken.

Samenwerking met Douane en Politie

Douane

Op initiatief van Nederland en België is in 2017 onder het Douane 2020 programma een werkgroep opgericht vanwege de grotere bewustwording van belang voor herkomstonderzoek. Doel van de werkgroep is om onder de EU-lidstaten een uniform begrip van ‘herkomst’ vast te stellen en om te komen tot uniforme douanecontroles. Dit is van belang bij de controle op en autorisatie van uitvoervergunningen. Hierover verschijnt in de loop van 2019 een rapport.

Het belang van samenwerking tussen cultuurinstellingen en douane is op internationaal niveau uitgedragen. In de keten toezicht-controle-opsporing vervult de douane een onmisbare rol met de stopfunctie aan de buitengrens. Kennis over het herkennen van cultuurgoederen en over wet- en regelgeving is hierbij onontbeerlijk. Het Nederlandse model van samenwerking is een voorbeeld voor andere landen, al blijft het altijd maatwerk en moet samenwerking passen binnen de nationale infrastructuur.

Politie

Voor de taakaccenthouders kunstcriminaliteit bij de regionale politiekorpsen is een speciale dag georganiseerd over het werkterrein van de Inspectie en de (inter)nationale wet- en regelgeving.

Samenwerking kunsthandel

TEFAF

In de periode 2017-2018 heeft de Inspectie actief geïnvesteerd in een dialoog met de kunsthandel. We organiseerden verschillende bijeenkomsten: voor de koepelorganisaties van de reguliere kunsthandel, voor internetveilingen en met de directie van The European Fine Art Fair. Doel was uitwisseling van informatie en het betrachten van de nodige due diligence bij aan- en verkoop van cultuurgoederen.

Kunsthandel

De Inspectie onderzoekt de mogelijkheden om voor actieve opsporing van internationale illegale handel een samenwerkingsverband op te zetten met Marktplaats in 2019.