De Erfgoedinspectie werkt onder verantwoordelijkheid van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en houdt toezicht op de naleving van de Archiefwet en de Erfgoedwet, inclusief internationale regelingen over cultuurgoederen. (Een overzicht van alle wetgeving staat in deze e-zine.) De Erfgoedwet is 1 juli 2016 in werking getreden. Voor het toezicht op de archeologische opgravingen is er de komende twee jaar sprake van een overgangsfase, waarin deels de oude regelgeving van de Monumentenwet 1988 nog van kracht is.

Er geldt een overgangsfase voor het toezicht op de archeologische opgravingen.

Toezichtveld

Het toezichtveld beslaat:

  • de vorming en het beheer van informatie en de (digitale) archieven van de centrale overheid
  • het archeologische bestel in Nederland en de omgang met archeologische vondsten, monumenten en vindplaatsen
  • de collecties van nationaal belang en de beschermde cultuurgoederen
  • het stelsel van de monumentenzorg in Nederland
  • de (illegale) in- en uitvoer van cultuurgoederen

En daarbij richten we ons op de volgende particulieren, instellingen en overheden:

  • de ministeries, hoge colleges van staat en het Kabinet van de Koning, de rechtsprekende instellingen; de zelfstandige bestuursorganen en de organen van publiekrechtelijke beroeps- en bedrijfsorganisaties voor hun informatievorming en –beheer
  • de provinciale archeologische depots voor wat betreft de omgang met archeologische vondsten en opgravingsdocumentatie; de universiteiten, hogescholen en verenigingen voor amateurarcheologie voor de uitvoering van opgravingen; metaaldetector-amateurs voor wat betreft metaaldetectie (en vondstmeldingen); bedrijven en gemeenten met een opgravingscertificaat en de certificerende instellingen voor hun rol in het archeologisch bestel
  • rijksmusea, musea met collecties van nationaal belang, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en andere instellingen die voorwerpen van de rijkscollectie beheren
  • eigenaren en beheerders van beschermde cultuurgoederen
  • professionele organisaties voor monumentenbehoud (POM’s)

We minimaliseren de toezichtlast bij geïnspecteerde organisaties.

Werkwijze

De Erfgoedinspectie kent een tweejaarlijkse planningscyclus vanaf het moment dat we starten met het verzamelen van informatie tot aan de verantwoording over ons handelen. Deze cyclus bestaat uit 6 onderdelen:

  • informatie verzamelen
  • omgevingsanalyse
  • risicoanalyse
  • opstellen toezichtprogramma
  • inspecteren, interveniëren, signaleren en adviseren
  • verantwoording

Onderzoek nieuwe naam

De omvang en aard van informatie die door de rijksoverheid wordt geproduceerd is in de afgelopen jaren veranderd. Steeds meer gaat het om digitale in plaats van papieren informatie. Er zijn dan ook veel andere informatiebronnen onder het domein van de Archiefwet komen te vallen, zoals websites, sociale media en e-mails. Daarom wordt in toenemende mate het begrip ‘informatie’ gehanteerd, in plaats van ‘archief’.

Ook het onderwerp van het toezicht is hiermee in de afgelopen jaren gewijzigd. De huidige praktijk leert dat deze belangrijke toezichttaak niet doorklinkt in de naam van de inspectie. Dat leidt tot verwarring. Samen met haar stakeholders gaat de inspectie na welke naamgeving beter past. Belangrijke eis aan de naamgeving is dat deze beter recht doet aan alle toezichttaken van de inspectie: toezicht op de vorming en het beheer van informatie en (digitale) archieven bij de rijksoverheid, én op (een belangrijk deel van) het Nederlands erfgoed en cultuurgoederen.

Het volledige Werkprogramma in PDF is te vinden op onze website.